06 - 123 90 746 Otto Copesstraat 83, 5213 GK 's-Hertogenbosch
Dinsdag, 25. Juni 2019

Elektroshocktherapie steeds vaker toegepast bij patiënten met depressie.

Bron: Redactioneel/BN De Stem/ANP MediaWatch.

De eerste experimenten met stroomstoten door het brein waren je reinste horror. Maar nu zweren steeds meer patiënten bij elektroshocktherapie.

U kent ze misschien nog wel, oude films als One flew over the cukoo’s nest waarbij verwarde patiënten werden vastgebonden en zonder verdoving een paar volt door hun hersenpan gejaagd kregen. Nog altijd moeten artsen uitleggen dat het er in werkelijkheid heel anders aan toe gaat. Steeds meer patiënten met psychiatrische klachten, zoals een depressie, schizofrenie of een bipolaire stoornis, worden behandeld met elektroshocktherapie. En dat gaat er anno 2019 een stuk zachtzinniger aan toe.

Bij elektroconvulsietherapie (ect), zoals de behandeling officieel heet, krijgt de patiënt elektroden aan weerszijden van het hoofd geplakt, waar - onder narcose - stroom op wordt gezet. Door de elektrische shocks gaan alle hersencellen tegelijk vuren en wordt een epileptische aanval opgewekt. Gemiddeld worden deze stroomstoten twaalf keer herhaald, twee keer per week, anderhalve maand lang. Naar schatting worden er jaarlijks zevenhonderd patiënten in Nederland op deze manier behandeld.

70 procent van mensen met een zware depressie, bij wie therapie en medicijnen vaak niet helpen, knapt er zienderogen van op.

Wat is een depressie?

Een depressie is een abnormale neerslachtigheid die langer dan twee weken duurt en niet vanzelf verdwijnt. Er zijn vele soorten depressies, variërend van licht tot ernstig. In het algemeen geldt dat de ernst van de symptomen toeneemt met de ernst van de depressie. Depressies komen zeer veel voor. Jaarlijks hebben in Nederland ongeveer 500.000 mensen tussen de 18 en 65 jaar een ernstige tot zeer ernstige depressie. Dat is een op de twintig Nederlanders. Depressies bij kinderen en ouderen en lichte depressies zijn dan niet meegeteld. Over het algemeen hebben vrouwen vaker last van depressies dan mannen.

Een depressie kan kort duren - een paar weken - maar ook maanden of zelfs jaren. We spreken van een chr

Nieuwe zenuwcellen.

Ondanks dit succes en ruim zeventig jaar ervaring weten we nu pas waarom de behandeling effectief is. Hersenwetenschappers van het UMC Groningen en het UMC Utrecht ontdekten recent dat de elektroshocks nieuwe zenuwcellen aanmaakt in een gedeelte van de hippocampus, het stukje in de hersenen dat belangrijk is voor ons geheugen. Tijdens de studie onder 23 patiënten gebruikten de onderzoekers een mri-scanner die twee tot drie keer zo sterk is als een doorsnee scanner. Zij zagen: hoe sterker de groei van dit hersengebied, hoe minder depressieve klachten de patiënten hadden.

Waarom de groei van dit gebied de patiënt opgewekter maakt, is nog niet duidelijk. ,,Maar we zijn een belangrijke stap verder’’, constateert onderzoeker Jasper Nuninga, die nu werkt aan zijn proefschrift over dit onderwerp. ,,Nu we weten dat het specifieke hersengebiedje betrokken is bij depressie, kunnen we bijvoorbeeld verder onderzoeken hoe we dit lokaal kunnen behandelen zónder het hele brein aan te pakken, zoals we nu doen.’’

Het liefst zou Nuninga een manier bedenken om het cruciale hersengebied te stimuleren zonder stroomstoten, bijvoorbeeld met runningtherapie. ,,Eerder onderzoek bij dieren wees uit dat bij hardlopen ook de aanmaak van nieuwe cellen wordt gestimuleerd.’’

Stigma.

De elektroshocktherapie is de afgelopen jaren populairder geworden, maar nog steeds niet verlost van zijn stigma. Toen de therapie 75 jaar geleden werd ontwikkeld, was het een nogal barbaarse methode, vergelijkbaar met de angstaanjagende beelden in Hollywoodfilms. Patiënten werden niet - zoals nu - verdoofd en kregen geen spierverslappers toegediend. Hierdoor kregen zij spiersamentrekkingen, lagen driftig stuiterend op de behandeltafel , met soms botbreuken tot gevolg.

Inmiddels is de behandeling een stuk humaner, maar het slechte imago bleef kleven. Nuninga hoopt dat de nieuwe inzichten bijdragen aan een beter en realistischer beeld: ,,We hopen dat patiënten die kampen met een zware depressie deze behandeling eerder overwegen. Het resultaat kan een wereld van verschil zijn. We hebben verhalen gehoord van mensen die niet meer in staat waren te werken, sociale contacten te onderhouden of zelfs maar uit hun bed te komen. Na de behandeling konden zij weer een stuk beter functioneren.’’

Studies tonen aan dat de elektroshocks niets kapot maken in het brein. Wel hebben patiënten soms last van hoofdpijn of tijdelijk geheugenverlies.

Hersenstimulatie.

Jasper Nuninga is promovendus aan het Universitair Medisch Centrum Groningen © prive

Een andere behandeling voor chronisch depressieve patiënten die nog in de kinderschoenen staat, is diepe hersenstimulatie. Hierbij worden elektroden in het brein geplaatst die continu stroomstootjes afgeven en de symptomen onderdrukken.

Diepe hersenstimulatie is een beproefde methode bij parkinsonpatiënten, die hierdoor stoppen met trillen. Juist vanwege dit succes richten steeds meer studies zich op diepe hersenstimulatie bij psychiatrische aandoeningen als chronische depressie, anorexia, posttraumatische stressstoornis en dwangneuroses.

Het Maastricht UMC+ start deze zomer een wetenschappelijk onderzoek onder zes patiënten met tinnitus, beter bekend als oorsuizen. Wereldwijd is dit nog maar bij enkele patiënten als experimentele behandeling toegepast. In Maastricht komt alleen een select groepje met zeer ernstige klachten hiervoor in aanmerking.

Nuninga juicht de opmars van deze studies toe. ,,Er is steeds meer aandacht voor de groep psychiatrische patiënten die nergens baat bij leken te hebben. Dit zijn geen mensen die zich ‘eventjes rot voelen’. Deze mensen zijn ziek en willen een normaal leven leiden, zoals jij en ik.’’

► Wat gebeurt er in je hoofd als je depressief bent?

Meer nieuws vandaag:

Updates afgelopen week:

Goedenavond

HN heeft de ANBI-status:

IBAN: NL09RABO0158802764

[Kijk hier voor alle mogelijkheden]

HN-nieuwsbrief juni 2019

Handicap Nationaal

Otto Copesstraat 83

5213 GK 's-Hertogenbosch

Telefoon: 06 - 123 90 746

Fax: 073 - 850 81 88

E-mail: info@handicapnationaal.nl

IBAN: NL09RABO0158802764

KvK Nummer: 51372266

RSIN Nummer: 823247521

GeefGratis Nummer: 5105

website security

Onze website maakt gebruik van cookies: Wij plaatsen cookies om het gebruik van de website te analyseren en om het mogelijk te maken inhoud via social media te delen. De website maakt ook gebruik van functies van derden die mogelijk cookies kunnen plaatsen. Door op [OK] te klikken of gebruik te blijven maken van de site stemt u in met het plaatsen hiervan. In onze disclaimer/privacybeleid leest u hier meer over.