06 - 123 90 746 Otto Copesstraat 83, 5213 GK 's-Hertogenbosch
Dinsdag, 9. April 2019

Een kind met adhd? RED-dieet of mindfulness ter vervanging van Ritalin.

Bron: Redactioneel/BN De Stem/ANP MediaWatch.

Kinderen met adhd krijgen meestal medicatie voorgeschreven. Onderzoekers werken op dit moment aan twee andere behandelmethoden, het RED-dieet en mindfulness.

Ritalin wordt vaak in één adem genoemd met adhd. De werkzame stof in dit medicijn helpt kinderen met de aandachtstekortstoornis rustiger te worden en zich te concentreren. ,,Veel huisartsen zien Ritalin per definitie als de eerste halte’’, zegt directeur Cathelijne Wildervanck van ADHD-Nederland. ,,Stuur ze liever door naar een specialist. In sommige gevallen zijn andere behandelmethoden beter.’’ Cognitieve gedragstherapie bijvoorbeeld. Of mindfulness. Anders eten kan ook leiden tot ander gedrag.

Veilig.

Zo’n 4 à 6 procent van de kinderen in Nederland heeft adhd (attention-deficit/hyperactivity disorder). Ze hebben moeite met plannen, organiseren en luisteren, kunnen hoofd- en bijzaken moeilijk scheiden. Ze kunnen lastig stilzitten, zijn rusteloos, ontspannen zich moeilijk en willen altijd bezig zijn. Eerst doen, dan denken. Ze flappen hun gedachten eruit, praten door andere mensen heen. Met andere woorden: de lijst met lastige eigenschappen is best lang. Directeur Cathelijne Wildervanck van ADHD-Nederland: ,,Wij kijken juist naar de mogelijkheden. Kinderen met adhd hebben eigenschappen die later goed van pas komen. Ze hebben een bovengemiddeld sterk gevoel voor rechtvaardigheid en durven eerlijk te zijn. Ook voelen ze een grote mate van vrijheid. Zulke mensen hebben we nodig, toch?’’

Onderzoekers Lidy Pelsser en Tim Stobernack van de Wageningen University & Research zien dat ruim zes op de tien jonge adhd’ers baat hebben bij het RED-dieet (Restricted Elimination Diet). Een deelnemer mag vijf weken lang een miniem aantal ‘veilige’ voedingsmiddelen eten. ,,Veel kinderen stuiteren, friemelen en wiebelen minder. Ze worden rustiger, thuis en op school’’, zegt Stobernack. ,,Uit eerder onderzoek weten we dát voeding werkt, maar we weten nog niet precies hoe het werkt.’’ Om een vooroordeel weg te nemen: veel mensen denken dat suiker en kleurstoffen druk gedrag voortbrengen, maar daarvoor bestaat onvoldoende bewijs.

Pelsser en Stobernack voeren de BRAIN-studie uit, waarbij BRAIN staat voor Biomarker Research in ADHD: the Impact of Nutrition. Ze werken met (rechtshandige) jongens tussen 8 en 11 jaar oud. Om de beste resultaten te krijgen, moet de groep namelijk zo homogeen mogelijk zijn. Zo staat het in het protocol, goedgekeurd door de Medisch Ethische Commissie. Er zijn overigens nog tien jongens voor de studie nodig.

Coördinator Pelsser: ,,Voor elk kind afzonderlijk zoeken we een geschikt dieet. Wat voor de een veilig is, hoeft dat niet te zijn voor de ander. Wij roepen niet dat, zeg tomaat, op adhd inwerkt, want dan bellen er ouders die zeggen: dat hebben we geprobeerd, maar er gebeurt niets. Wij zoeken uit hoe het kan dat voeding zo’n grote invloed heeft. Heeft het te maken met de samenstelling van de bacteriën in de darm, met de hormoonstoffen in het bloed of met de neurotransmitters en hun voorlopers? We kijken naar verschillen voor en na het dieet. We hopen een bloedtest te ontwikkelen op basis waarvan we kunnen zeggen: dit kind met adhd reageert op voeding, dit kind moet aan de Ritalin.’’

De jongens doen voorafgaand en na afloop van het dieet een aantal taken in een hersenscanner. ,,We onderzoeken of er een ander activiteitenpatroon te zien is. Dat is zo na medicatiegebruik, en misschien ook na het dieet. Dit onderzoek is nooit eerder uitgevoerd, we zijn zelf ook benieuwd wat we vinden.’’

Dieet.

Timme Moorrees (9) en zijn ouders zitten in week 6 van het RED-dieet. ,,We merken al grote verschillen, hijzelf ook’’, zegt vader Marcel de Jong. Timme is rustiger, minder onstuimig, kan zijn beurt afwachten en concentreert zich beter zodat hij zijn werk op school afkrijgt. ,,Hij is er blij mee, al moest hij gisteren bij oma wel de taart afslaan.’’

Voorlopig eet Timme als basis witte rijst, kalkoen en groenten. De Jong: ,,Je kunt er verrassend veel mee doen: rijstpasta, -pap, -pannenkoeken, -wafels. We mogen nu elke week een voedingsmiddel toevoegen om te kijken hoe hij reageert. Het kan één tot anderhalf jaar duren voordat we het hele spectrum hebben gehad. We hebben te horen gekregen dat elk kind gemiddeld vijf voedingsmiddelen moet laten staan. Bij Timme zou het tropisch fruit kunnen zijn, hij reageert vrij sterk op mango. Dat maakt hem drukker.’’

Of het dieet een volledige reset is van zijn darmbacteriën, daar willen de onderzoekers volgens De Jong weinig over zeggen. ,,Maar voor ons zijn alle inspanningen en onderzoeken de moeite waard. We kunnen Timme er een betere toekomst door geven, zonder Ritalin.’’

Volgens de Wageningse onderzoekers hebben medicijnen als Ritalin hun nut bewezen, maar kleeft er een aantal nadelen aan. Medicijnen werken niet de hele dag, bovendien hebben ze bijwerkingen. ,,Kinderen kunnen er soms sloom van worden. Veel ouders herkennen hun eigen kind niet meer. Een dieet werkt 24/7.’’

MYmind.

Dat medicatie zeer effectief is, erkent ook psychotherapeut Susan Bögels, als hoogleraar psychologie verbonden aan de Universiteit van Amsterdam en werkzaam bij het Centrum voor Mindfulness. Ze is de grondlegger van MYmind, een training die deel uitmaakt van de grote, lopende studie ‘Meditatie of medicatie bij adhd?’. Jongeren tussen de 9 en 18 jaar leren in acht groepsbijeenkomsten hoe ze zich beter kunnen concentreren, hoe ze impulsief en hyperactief gedrag verminderen. Hun ouders volgen ‘Mindful Parenting’.

Veel kinderen vinden meditatie saai of lastig, dus beginnen ze met een paar minuten. ,,Deze training leert jongeren wat aandacht is’’, zegt Bögels. ,,Dat je die kunt verplaatsen, verbreden en versmallen. Adhd’ers zijn snel afgeleid en keren meestal niet terug naar hun oorspronkelijke focus. Stel dat ik mijn dochter de afwasmachine hoor leegruimen. Ik ben dan afgeleid, maar concentreer me ook weer op dit gesprek. Adhd’ers hebben daar moeite mee. MYmind leert kinderen terug te keren naar de oorspronkelijke focus.’’

Bögels weet dat mindfulness helpt. ,,Deelnemers worden aandachtiger, minder impulsief en tonen minder gedragsproblemen.’’ De hoogleraar hoopt dit jaar helder te krijgen hoe MYmind zich verhoudt tot de andere oplossing, die van medicatie.

Wildervanck van ADHD-Nederland volgt de studies rond het RED-dieet en mindfulness met grote belangstelling. Haar stelling: geen twee mensen met adhd zijn hetzelfde. ,,Dus bestaat er ook geen behandeling die geschikt is voor iedereen.’’

► ADHD-hype, kinderen ziek of ziek gemaakt?

Meer nieuws vandaag:

Afgelopen week:

Goedenavond

HN heeft de ANBI-status:

IBAN: NL09RABO0158802764

[Kijk hier voor alle mogelijkheden]

HN-nieuwsbrief maart 2019

Handicap Nationaal

Otto Copesstraat 83

5213 GK 's-Hertogenbosch

Telefoon: 06 - 123 90 746

Fax: 073 - 850 81 88

E-mail: info@handicapnationaal.nl

IBAN: NL09RABO0158802764

KvK Nummer: 51372266

RSIN Nummer: 823247521

GeefGratis Nummer: 5105

website security

Onze website maakt gebruik van cookies: Wij plaatsen cookies om het gebruik van de website te analyseren en om het mogelijk te maken inhoud via social media te delen. De website maakt ook gebruik van functies van derden die mogelijk cookies kunnen plaatsen. Door op [OK] te klikken of gebruik te blijven maken van de site stemt u in met het plaatsen hiervan. In onze disclaimer/privacybeleid leest u hier meer over.