06 - 123 90 746 Otto Copesstraat 83, 5213 GK 's-Hertogenbosch
Maandag, 4. November 2019

Neurowetenschapper: Ritalin kan motivatie vergroten óf verkleinen.

Bron: Redactioneel/NU.nl/ANP MediaWatch.

Hoe komt het dat veel mensen liever op de bank netflixen dan dat ze in de avonduren een taal leren of een andere mentale uitdaging aangaan? Neurowetenschapper Monja Froböse onderzocht dit tijdens haar promotieonderzoek en kwam tot een aantal verrassende conclusies.

"In onze hersenen zitten signaalstoffen die niet alleen bepalen hoe goed we een taak kunnen, maar ook hoe moeilijk we die taak inschatten. Op basis hiervan beslissen we of we een taak de moeite waard vinden of niet", vertelt Froböse.

De voorkeur gaat in de meeste gevallen uit naar een minder moeilijke taak. Daarom wint de bank het 's avonds doorgaans van een cursus Spaans.

Froböse bestudeerde tijdens haar onderzoek, dat zij uitvoerde bij het Dondersinstituut van het Radboudumc in Nijmegen, de rol van de signaalstoffen dopamine en noradrenaline. Die stoffen worden samen catecholamines genoemd. Ze liet proefpersonen kiezen tussen makkelijke en moeilijke mentale taken, maar beïnvloedde daarbij het effect van de catecholamines.

Dit deed zij door de deelnemers de stof methylfenidaat - bekend als ritalin - of tyrosine te geven. Froböse: "Tyrosine is een aminozuur dat in onder andere eiwitrijke voeding zoals vis en kaas zit. Beide stoffen zorgen voor een hogere concentratie van de catecholamines."

De deelnemers kregen concentratiemiddelen die de signaalstoffen verhogen.

Niet elke mentale taak is hetzelfde, bleek uit het experiment. Een taak waarbij je ervoor moet zorgen dat je niet wordt afgeleid, kost meer moeite dan een taak waarbij je juist vaak moet switchen tussen verschillende soorten informatie. "Denk aan een druk kantoor waar je je pratende collega's moet negeren, maar waar je wél moet reageren als je telefoon gaat."

Oudere proefpersonen die tyrosine namen, werden beter in het uitvoeren van flexibele taken, maar minder goed in taken waarbij afleiding buitengesloten moest worden. "Tegelijkertijd schatten de ouderen die de meeste vooruitgang boekten op flexibel gedrag het uitvoeren van taken moeilijker in en wilden ze liever de taak vermijden", aldus Froböse.

Impulsiviteit speelt een rol bij het effect van concentratiemiddelen.

Ook bleek impulsiviteit een belangrijk rol te spelen bij de motivatie om een taak te willen uitvoeren. "Hoe impulsiever je bent, hoe meer ritalin en tyrosine de motivatie om moeilijke taken uit te voeren verkleinen. Bij mensen die niet impulsief zijn, vergroten ze juist de motivatie."

Het effect van de stof methylfenidaat verschilt dus per persoon en zorgt in het ene geval voor meer, en in het andere geval voor minder motivatie om een lastige taak uit te voeren.

Dit is het eerste onderzoek dat laat zien dat concentratiemiddelen er niet alleen voor zorgen dat je beter in staat bent om de taak uit te voeren, maar dat ze ook de motivatie - negatief of positief - beïnvloeden. Froböse: "En dat is wellicht dus niet wat je ermee hebt beoogd."

"Dit zou ook zo kunnen zijn bij kinderen en volwassen met ADHD die worden behandeld met ritalin. Dat zou betekenen dat hun prestaties niet per definitie het resultaat zijn van alleen het vermogen om een bepaalde taak te doen, maar ook de motivatie óm het te doen", legt Froböse uit.

Om dit met zekerheid te kunnen zeggen, is meer onderzoek nodig. De deelnemers aan de studie van Froböse waren namelijk gezonde proefpersonen, zonder ADHD.

Uit het onderzoek van Froböse kan geconcludeerd worden dat:

Signaalstoffen in de hersenen niet alleen bepalen hoe goed we een taak kunnen, maar ook hoe moeilijk we die taak inschatten: is het de moeite waard, ja of nee?

Taken die eisen dat je informatie lang vasthoudt, moeilijker zijn dan taken waarbij je steeds nieuwe informatie moet verwerken

Concentratiemiddelen je capaciteit om een taak uit te voeren kunnen vergroten, maar er tegelijkertijd voor zorgen dat je minder gemotiveerd bent op de taak uit te voeren

► RITALIN - Medicijn of Drug?

Meer nieuws vandaag:

Updates afgelopen week:

Goedenavond

HN heeft de ANBI-status:

IBAN: NL09RABO0158802764

[Kijk hier voor alle mogelijkheden]

HN-nieuwsbrief september

Handicap Nationaal

Otto Copesstraat 83

5213 GK 's-Hertogenbosch

Telefoon: 06 - 123 90 746

Fax: 073 - 850 81 88

E-mail: info@handicapnationaal.nl

IBAN: NL09RABO0158802764

KvK Nummer: 51372266

RSIN Nummer: 823247521

GeefGratis Nummer: 5105

website security

Onze website maakt gebruik van cookies: Wij plaatsen cookies om het gebruik van de website te analyseren en om het mogelijk te maken inhoud via social media te delen. De website maakt ook gebruik van functies van derden die mogelijk cookies kunnen plaatsen. Door op [OK] te klikken of gebruik te blijven maken van de site stemt u in met het plaatsen hiervan. In onze disclaimer/privacybeleid leest u hier meer over.