06 - 123 90 746 Otto Copesstraat 83, 5213 GK 's-Hertogenbosch
Vrijdag, 4. Oktober 2019

Vitamine D-suppletie minder gunstig dan eerst gedacht.

Bron: Redactioneel/NU.nl/ANP MediaWatch.

Veel mensen gaan in het najaar weer op zoek naar het potje vitamine D. Waarom zakt het vitamine D-peil in de winter? Tien vragen aan epidemioloog en voedingswetenschapper Hanne van Ballegooijen, die er onderzoek naar doet.

Waar is vitamine D eigenlijk goed voor?

"Vitamine D is een vetoplosbare vitamine die betrokken is bij allerlei verschillende processen in het lichaam. Het is belangrijk voor de botten en tanden, voor de werking van de spieren en het bevordert de opname van onder andere calcium."

Waar zit het in?

"We krijgen een klein deel binnen via voeding. Het zit met name in dierlijke producten zoals vette vis, zuivel en een beetje in vlees en eieren. Ook wordt het toegevoegd aan margarines en bak- en braadproducten."

"Maar het grootste deel - zo'n 80 procent ­- van de hoeveelheid vitamine D die we dagelijks nodig hebben, krijgen we 'binnen' via zonlicht. Het wordt in de huid aangemaakt onder invloed van zonlicht."

Hoe kan het dat het vitamine D-peil tussen oktober en april zakt?

"Dat komt doordat de zon dan te ver van de aarde staat. Hij heeft dan onvoldoende kracht. Voor jonge mensen levert dat meestal geen probleem op: in de zomermaanden maken we meer vitamine D aan en slaan dat op om de winter door te komen."

"De Gezondheidsraad adviseert mensen die risico lopen op een vitamine D-tekort aan om vitamine D-supplementen te nemen. Dat tekort geeft een hoger risico op aandoeningen die met een vitamine D-tekort in verband worden gebracht, zoals vallen en fracturen."

Om welke risicogroepen gaat het?

"Onder anderen om oudere mensen. Naarmate we ouder worden, is de huid namelijk minder goed in staat om vitamine D uit zonlicht aan te maken. Naast ouderen gaat het om vrouwen na de overgang, gesluierde vrouwen, jonge kinderen, zwangeren, iedereen die niet genoeg buiten komt en mensen met een donkere huid. Ook de donkere huid kan namelijk minder goed vitamine D uit zonlicht aanmaken."

Jij zet je vraagtekens bij de zin van dit advies. Waarom?

"Het advies van de Gezondheidsraad is gebaseerd op de aanname dat we met het aanvullen van het vitamine D-tekort via suppletie het risico op verschillende aandoeningen kunnen verkleinen."

"Dat was lange tijd een logische veronderstelling, maar uit verschillende grote gerandomiseerde studies bij volwassenen die de afgelopen jaren wereldwijd zijn gedaan, blijkt dat het aanvullen van vitamine D het vitamine D-peil wel opkrikt, maar het risico op onder meer botbreuken en hartinfarcten niet verkleint."

Wil dat zeggen dat het advies van de Gezondheidsraad niet langer van toepassing is?

"Nee. Sowieso gaat het om onderzoeksresultaten op groepsniveau. Vitamine D-suppletie is voor bepaalde specifieke aandoeningen wél belangrijk. Maar uit de onderzoeken blijkt dat sommige groepen, met name ouderen, er minder baat bij hebben dan aanvankelijk gedacht."

Hoe kan dat?

"Dat weten we nog niet precies. Daar doen we onderzoek naar. We weten nog lang niet alles van vitamines af. Eén van de hypotheses is dat vitamine D alleen goed werkt in samenwerking met andere vetoplosbare vitamines en mogelijk met calcium. Ik doe momenteel onderzoek naar de samenwerking tussen vitamine D en vitamine K. Maar er gaat nog lange tijd overheen voor we daar conclusies uit kunnen trekken."

Heeft extra vitamine D slikken volgens jou dan wel zin?

"Voor sommige mensen is extra vitamine D noodzakelijk. Iedereen die het gebruikt op advies van een arts of specialist, moet dat gewoon blijven doen. Een ernstig en langdurig vitamine D-tekort kan namelijk vervelende consequenties hebben - zoals spierzwakte, moeheid en pijn aan gewrichten en spieren - en moet worden behandeld door een arts."

"Om de vraag te beantwoorden of extra vitamine D zin heeft, moet je kijken naar de totale bewijslast en niet alleen naar de studies van de afgelopen jaren. Uit deze recente studies lijkt suppletie voor met name ouderen minder gunstig dan eerst gedacht. Aan de andere kant zijn nauwelijks risico's bekend van het dagelijks gebruik van een vitamine D-supplement. Vooralsnog is er dus ook geen reden tot zorg."

Wat moeten we doen voor een zo optimaal mogelijk vitamine D-niveau?

"Om aan de benodigde 10 microgram vitamine D per dag te komen, is het verstandig om veel naar buiten gaan. Ga wandelen, fietsen, tuinieren of buiten sporten. Ook in de winter."

"Daarnaast is een gezond voedingspatroon de basis. Met veel plantaardige en onbewerkte voedingsmiddelen, voldoende zuivel en wekelijks vette vis zoals makreel, zalm en haring."

Zal het advies van de Gezondheidsraad in de toekomst veranderen?

"Voor nu geldt nog steeds het vitamine D-suppletieadvies. Maar hopelijk komt de Gezondheidsraad snel bij elkaar om ons nog preciezer te informeren. Ik denk dat het wel tijd wordt dat ze de enorme stapel wetenschappelijke literatuur van de laatste jaren kritisch bekijken en de richtlijn voor sommige groepen misschien wat herzien."

Hanne van Ballegooijen is als epidemioloog en voedingswetenschapper verbonden aan het Amsterdam UMC, locatie VUmc.

► Moet iedereen in de winter vitamine D slikken?

Meer nieuws vandaag:

Updates afgelopen week:

Goedemorgen

HN heeft de ANBI-status:

IBAN: NL09RABO0158802764

[Kijk hier voor alle mogelijkheden]

HN-nieuwsbrief september

Handicap Nationaal

Otto Copesstraat 83

5213 GK 's-Hertogenbosch

Telefoon: 06 - 123 90 746

Fax: 073 - 850 81 88

E-mail: info@handicapnationaal.nl

IBAN: NL09RABO0158802764

KvK Nummer: 51372266

RSIN Nummer: 823247521

GeefGratis Nummer: 5105

website security

Onze website maakt gebruik van cookies: Wij plaatsen cookies om het gebruik van de website te analyseren en om het mogelijk te maken inhoud via social media te delen. De website maakt ook gebruik van functies van derden die mogelijk cookies kunnen plaatsen. Door op [OK] te klikken of gebruik te blijven maken van de site stemt u in met het plaatsen hiervan. In onze disclaimer/privacybeleid leest u hier meer over.