06 - 123 90 746 Otto Copesstraat 83, 5213 GK 's-Hertogenbosch
Woensdag, 28. Augustus 2019

Vertel liever niet over je psychische problemen op je werk.

Bron: Redactioneel/RTLnieuws/ANP MediaWatch.

Moet je bij een sollicitatie of op je werk meteen met de billen bloot als je psychische problemen hebt? Onderzoekers van de Universiteit Tilburg raden het in het algemeen af, maar bieden ook handvatten als je het wél wil delen. "Als je eenmaal een stempel krijgt, gaan mensen invullen dat je iets niet kunt."

Veel mensen worstelen met het wel of niet vertellen van hun psychische problemen op de werkvloer, vertelt Dr. Evelien Brouwers, projectleider van het onderzoek. Uit cijfers van de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) blijkt dat één op de vijf mensen in de werkende leeftijd last heeft van psychische problemen. "Onderzoek van het Trimbos Instituut in 2012 toonde al aan dat 43 procent van de Nederlanders ooit in het leven een psychische aandoening heeft gehad", zegt ze.

Maar op het delen van je psychische problemen rust nog een groot taboe. "Openheid kan namelijk ook slecht uitpakken." Volgens Brouwers moeten werkgevers zich dit onderwerp ook aantrekken: "Dan gaan werknemers zich beter voelen en beter presteren." Dus je kunt het wel vertellen, maar hoe, aan wie, wanneer en wat je precies vertelt is wel belangrijk voor de werkgever.

'Spanningsveld tussen werkgevers en HR-professionals'

Het onderzoek bevroeg werkgevers, HR-managers, mensen met psychische problemen, ervaringsdeskundigen en re-integratieprofessionals, zoals job coaches en bedrijfsartsen, naar het wel of niet delen van psychische problemen op de werkvloer.

Daaruit kwamen niet alleen praktische tips naar voren (zie kader), maar ook het spanningsveld tussen de werkgevers en de HR-professionals. Werkgevers lijken bereid iets terug te doen voor de werknemer die meewerkt, zegt Brouwers.

Maar de HR-professionals zagen discriminatie als onderdeel van hun werk. "Die zeiden: bedankt voor de waarschuwing, dan neem ik je niet aan. Het is hun taak de beste mensen uit te kiezen en het bedrijf te beschermen tegen financieel risico, en daarom de 'slechtste' kandidaten te weren."

Het onderzoek wil overigens niet claimen dat elke HR-professional er zo over denkt, benadrukt Brouwers. "Maar we zagen wel dat zij er anders in stonden. En zij konden de meeste negatieve gevolgen noemen: korter contract, tijdelijk contract, verlies salaris, et cetera." En daarmee is het ook duidelijk voor sollicitanten: je kansen op een baan worden niet groter als je open bent over je problemen tijdens de sollicitatie.

Openheid kent voordelen.

Het delen van psychische problemen heeft volgens het onderzoek een positieve invloed op de volgende onderdelen van je werk:

Je (werk)relaties: "Dat mensen je beter kunnen begrijpen of dat ze je openheid waarderen."

Authenticiteit: "Mensen vinden het fijn om zichzelf te zijn en dan kun je beter je werk te doen."

Ondersteuning vanuit de werkvloer: "Je kunt werkaanpassingen krijgen, dus wat je nodig hebt om te functioneren."

Vriendelijke cultuur: "Als mensen zien dat er goed op iets persoonlijks op de werkvloer gereageerd wordt, denken ze dat zij ook wat kunnen vertellen."

Maar de nadelen wegen zwaarder.

Denk aan discriminatie en stigma, die zich meestal uiten in verlies van werk of niet aangenomen worden. "Dat is echt een probleem. We zijn bezig met nieuw onderzoek, dat naar verwachting over een jaar afgerond is, want de beeldvorming van mensen rond psychische problemen is echt negatief."

Het stigma dat aan psychische problemen kleeft, zorgt ook voor problemen. Mensen gaan voor je invullen wat je wel en niet meer kunt, zegt Brouwers. "Denk aan leuke dingen die aan je neus voorbij gaan, zoals een promotie. Of als er iets fout gaat wordt dat gemakkelijker toegeschreven aan het stempel, terwijl iedereen wel eens fouten maakt."

Ook in andere situaties toe te passen.

Een ander openheidsdilemma dat volgens Brouwers ook op de werkvloer speelt is de onzichtbare lichamelijke aandoening die voor problemen kan zorgen: "Zoals mensen die kanker gehad hebben of diabetes."

Tilburgs onderzoek toonde daarover eerder al aan dat één op de vijf mensen die kanker hebben gehad in financiële problemen verkeren. "In veel gevallen door verlies van werk. Discriminatie gebeurt veel vaker dan we ons realiseren."

Doe dit als je wél open wil zijn op de werkvloer

Denk aan je timing.

Bij voorkeur ben je niet open bij je sollicitatie, adviseren de onderzoekers. "Als je je werk goed kunt doen, maakt je psychische probleem dan uit? Je wordt aangenomen op je kwaliteiten. Waarom zou je het dan moeten zeggen?" zegt Brouwers. Tenzij je werkaanpassingen nodig hebt om je werk te kunnen doen.

Vertel niet alles aan iedereen, maar kies je vertrouwelingen.

"Leidend is wie je kan helpen om dat te bereiken wat je nodig hebt om je werk goed te doen." Dat zou je leidinggevende kunnen zijn, maar als je daar geen goede band mee hebt kun je ook de bedrijfsarts inschakelen. "Als het maar iemand is die je vertrouwt."

Denk aan de inhoud van je boodschap.

"Alles dat je zegt, beïnvloedt de beeldvorming." Wees daarom terughoudend over medische informatie en persoonlijke dingen. "Focus op wat je nodig hebt om je werk goed te doen, want daarvoor ben je aangenomen. Daar gaat het om."

Hoe je het brengt, maakt veel uit.

Werkgevers en HR-professionals lijken volgens Brouwers een hekel te hebben aan werknemers die hun problemen zomaar over de schutting kieperen. Ze haalt een voorbeeld uit het onderzoek aan: een vrouw van 60 wordt gediagnostiseerd met ADHD en leunt vervolgens achterover en zegt dat ze nu niks meer kan. "’Ik heb een diagnose, nu is het jullie probleem'. Zoiets irriteert."

In plaats daarvan kun je respectvol de relatie tussen werkgever en werknemer benadrukken. "Laat zien wat je zelf aan het probleem doet, heb oog voor wat voor de werkgever belangrijk is."

Voorbereiding is het halve werk.

Voordat je dan zo'n gesprek voert, moet je je zoals voor elk belangrijk gesprek natuurlijk goed voorbereiden. "Vraag feedback aan familie en vrienden. Denk goed na over hoe je je boodschap wil brengen."

► Extra begeleiding nodig voor werknemers met psychische problemen:

Meer nieuws vandaag:

Goedenacht

HN heeft de ANBI-status:

IBAN: NL09RABO0158802764

[Kijk hier voor alle mogelijkheden]

HN-nieuwsbrief juni 2019

Handicap Nationaal

Otto Copesstraat 83

5213 GK 's-Hertogenbosch

Telefoon: 06 - 123 90 746

Fax: 073 - 850 81 88

E-mail: info@handicapnationaal.nl

IBAN: NL09RABO0158802764

KvK Nummer: 51372266

RSIN Nummer: 823247521

GeefGratis Nummer: 5105

website security

Onze website maakt gebruik van cookies: Wij plaatsen cookies om het gebruik van de website te analyseren en om het mogelijk te maken inhoud via social media te delen. De website maakt ook gebruik van functies van derden die mogelijk cookies kunnen plaatsen. Door op [OK] te klikken of gebruik te blijven maken van de site stemt u in met het plaatsen hiervan. In onze disclaimer/privacybeleid leest u hier meer over.